“Niet van deze tijd” is een “trendy” uitdrukking die ik alleen maar met enige schaamte als titel boven dit artikel zet. Ik heb een hekel aan het gebruik van trendy-uitdrukkingen zoals daar ook zijn “het is een hele uitdaging” of “ik heb zoiets van…”. 

Toch heeft het zin om deze trendy uitdrukking als kop te gebruiken want ik wil het hebben over een afschuwelijk eigentijds drama in de taal. Dat is het te pas en te onpas gebruiken van de tegenwoordige tijd bij het maken van reportages en interviews. Ik heb begrepen dat deze aanpak geen toevalligheid is maar echt journalistieke leerstelling.

Waarom? Omdat de tegenwoordige tijd de luisteraar of lezer meer het gevoel zou geven zelf aanwezig te zijn bij een gebeurtenis. De methode om de tegenwoordige tijd te gebruiken bij reportages is afkomstig uit de sportverslaggeving maar wordt nu overal gebruikt. De gedachte dat gebruik van de tegenwoordige tijd een soort middeltje zou zijn voor spanning, dynamiek en sensatie is echter  klinkklare nonsens. Natuurlijk, de tegenwoordige tijd kan dat gevoel wel opwekken maar dan moet er ook voldaan zijn aan een aantal andere voorwaarden. Dan moet het verhaal erg levendig en spannend geschreven of verteld zijn. Als dat niet het geval is, heeft het gebruik van de tegenwoordige tijd geen enkele functie.

Sterker nog, het kan tot misverstanden leiden. Een verslaggever die de tegenwoordige tijd gebruikt om iets te vertellen dat al achter de rug is, doet aan opzettelijke misleiding en geschiedvervalsing. Beide lijken me geen criteria voor goede journalistiek.

Daar staat tegenover dat de verleden tijd wel degelijk ook heel goed bruikbaar is bij het opbouwen van spanning. “Dacht je toen die bal van rechts kwam meteen: “die gaat erin”?  loopt vlotter en dynamischer dan “En dan komt die bal van rechts, denk je dan meteen “die gaat erin?” Een saai verhaal in de tegenwoordige tijd is nog steeds saai, vlakt zelfs af. De verleden tijd suggereert tenminste nog dat het verhaal de moeite waard is om te vertellen. het geeft een anecdote-achtige sfeer. 

Prachtige, karakteristieke kenmerken heeft ook de toekomende tijd. Mijn advies aan de docenten journalistiek in Nederland is dan ook: leer uw studenten nu eens doodeenvoudig een goed verhaal te vertellen, spannend, onderhoudend en goed van opbouw. Dan zal het publiek geboeid raken, ongeacht de tijd van het werkwoord die hij of zij gebruikt. De journalistiek zou van een waar monster zijn bevrijd.

Tot spoedig,

Kaj Elhorst

Http://kajman.wordpress.com

Service

www.watvoorkuddedierbenjij.nl

www.nrcboeken.nl/recensie/de-toekomst-komt-later-wel

www.cambiumned.nl/tijden.htm

www.hu.nl/Opleidingen/Journalistiek

www.dejournalist.nl/tags/tag/school-voor-journalistiek

www.carrieretijger.nl/opleiding/taal-communicatie/media/tekst/journalistiek

www.journalism.fcj.hvu.nl/index.php?id=3946

www.villamedia.nl

Dezer dagen had ik een discussie met een andere redacteur over het interview. Wat verwacht je ervan en wat kun je ermee doen? Die discussie is heel zinvol omdat redacties zich verantwoordelijk voelen voor hun publicaties en dat is goed.

Nu is een interview daarbij toch wel een heel bijzonder product omdat het in de eerste plaats de mening en inzichten weergeeft van iemand die meestal buiten de media staat. In een gesprek met een geïnterviewde kan ik als interviewer vragen stellen en bij tijd en wijle kritiek leveren op geponeerde stellingen. Ik kan ook de entourage van de geïnterviewde weergeven volgens mijn indrukken. Uiteindelijk blijft het product een “beeld” van de geïnterviewde weergeven.

Daaraan mag ik niets verfraaien of verdraaien. De geïnterviewde blijft verantwoordelijk voor de denkbeelden die hij of zij ten beste geeft, ik ben uitsluitend verantwoordelijk voor de publicatie daarvan. Ik kan bijvoorbeeld besluiten, na ampele overweging, om publicatie na te laten. Dat kan te maken hebben met het karakter van het medium, met de maatschappelijke gevolgen die ik ervan voorzie of met mijn behoefte om de geïnterviewde tegen zichzelf in bescherming te nemen. 

Mijn absolute stelling is dat ik nooit verantwoordelijk kan zijn voor de inhoud van de door de geïnterveiwde geventileerde opvattingen, meningen, beweringen.

Dat is niet iedereen duidelijk maar ik houd voet bij stuk. Een interview verdient in beginsel publicatie, ook als de inhoud ervan mij niet zint of als ik haar ongeloofwaardig vind. Het is niet eens aan mij om die laatste indruk zonder commentaar van de geïnterviewde weer te geven.

Tot diepgaands,

Kaj Elhorst

Http://kajman.wordpress.com

Service

www.interview.nl

www.vpro.nl/programma/tegenlicht/afleveringen/24010209/items/24153326

www.risman.nl/risicoanalyse/stap2/interviewtechnieken

www.hays.nl/employers/interviewing-techniques.aspx

Al geruime tijd ben ik bezig in mijn gemeente een praat/discussieprogramma te organiseren dat zich maandelijks moet afspelen in het centrum van de stad. Leuk voor de mensen en leuk voor de media maar ja, wie loopt er nog warm voor? Praatprogramma’s zijn uit ook al denkt Frits Barend er een hele tv-zender aan te moeten wijden. Ik moet eerlijk zeggen: dat wordt mij ook wel wat teveel hoor. Al dat geklets, de hele dag door.

Nee, ééns in de maand een uurtje. Dat lijkt me goenoeg. Ik heb allerlei spannende ideeën over gesprekken en gasten die we gaan ontvangen en als de voortekenen mij niet bedriegen, komt het er binnenkort van. Nu was ik kortgeleden bij een openbare discussie in het gebouw waar ik ook mijn programma zou gaan organiseren. De gespreksleiding was in handen van een mij bekend raadslid en wat dacht je wat? Die man bracht het er helemaal niet verkeerd af. Er ontspon zich bij tijden een leuke discussie al miste ik één element: de doorbakken tegenstem.

Nu is die er wel in onze gemeente als het om het Cultuurgebouw gaat. De directeur van de Streekmuziekschool zegt bij hoog en laag geen intrek te willen nemen in het nieuwe gebouw en…gelijk heeft hij. Hij heeft nu de beschikking over een prachtig historisch stadhuis dat hem volop ruimte, status en imago biedt. Mijn vraag was dan ook waarom hij niet bij het debat aanwezig was. Het antwoord luidde: hij kon niet. De suggestie werd ook gewekt dat hij niet wilde.

Tja, daar had ik als journalist dus geen genoegen mee genomen. Ik was bij hem begonnen en hij had zelf een datum mogen noemen, als dat nodig was geweest. Desnoods was ik een nachtlang bij hem voor de deur gaan zitten mauwen als een krolse kat, als hij maar duidelijkheid over de datum gaf. De andere deelnemers hadden zich daaraan mogen aanpassen aangezien zij in grote lijnen allemaal voorstander waren van het project. Er waren er altijd voldoende komen opdraven.

Jammer, voor mijn gevoel was de op zichzelf prima verlopende, discussieavond daarmee een gemiste kans.

Tot bekvechtens,

Kaj Elhorst

Http://kajman.wordpress.com

Service

www.forum.dutchbodybuilding.com/f15/blaren-aften-mond-

www.hetgesprek.nl

www.dbnl.org/tekst/pern001mijn02_01

Het inspraakproces dus. Serieus genomen worden, dat willen de meeste “burgers” die bij zo’n proces zijn betrokken. Maar wat houdt dat nu eigenlijk precies in, serieus genomen worden? In de eerste plaats betekent het dat afspraken duidelijk moeten zijn en ghouden moeten worden. Daarom is het goed aan het einde van elke bijeenkomst een klijst met afspraken te maken en te checken of men het ééns is over de inhoud ervan. In de tweede plaats houdt het ook in dat het proces niet beslist volgens de regelen van de overheid hoeft te verlopen. Laat de deelnemers maar een proces uitstippelen. Dat moet dan wel worden vastgelegd, door een secretariaat dat bestaat uit omwonenden en gemeentemedewerkers.

Serieus genomen worden is niet zo’n heel moeilijk begip. Er is wel empathie voor nodig, invoelend vermogen dus. De vaardigheid om aan te voelen wat de verlangens en behoeften van de ander zijn. Toegegeven, dat is niet de sterkste kant van de meeste mensen zoals blijkt uit de reeks aan gestrande huwelijken. En toch…inspreken zonder empathie leidt tot bekvechten. En elke gemeentemedewerker doet er goed aan zich daarbij te realiseren dat de burger zich bij voorbaat zwak voelt staan en dus al gauw naar het wapen van het verwijt grijpt. Naarmate er minder regels worden opgelegd, is het gevoel van zwakte minder en blijven de verwijten en eventueel ook verdachtmakingen vaker uit. Jahaa, zo’n inspraalproces, dat is me wat! Maar ja, wat wil je? Burgers lijken veel op ambtenaren, al beschikken ze niet over een reglement.

Tot groetens,

Kaj Elhorst

Http://kajman.wordpress.com  

Gistermiddag was ik op een persborrel met het thema “De media in 2018″. Nu ben ik als docent journalistiek net bezig met een reeks lessen over de journalistiek van de toekomst dus dat was een kolfje naar mijn hand.

Ik ben gek op de toekomst omdat er zo ontzettend weinig over te zeggen valt. Gisteravond was er ook nog een toekomstonderzoeker aan het woord die toegaf dat je niet veel verder kon kijken van vijf tot tien jaar. Is het niet mooi, zoveel onzekerheid?

Hoe dan ook, zeker is wel dat elektronika ook bij de media een steeds grotere rol zal gaan spelen. Die technologie maakt een crossmediale aanpak in toenemende mate mogelijk. Bovendien kunnen niet professionele journalisten (ook wel “burgerjournalisten” genoemd) alsmaar beter zelf journalistje gaan spelen. Wat is de toekomst van mijn beroepsgroep dan nog?

Het gaat er dan ook niet om welke technologieën we tot onze beschikking krijgen maar op welke manier we ermee omgaan. Bovenaan de vragenlijst staat hoe het verder zal gaan met de journalistieke onafhankelijkheid. De burgerjournalisten, amateurs dus, zullen het nieuws onbecommentarieerd of gekleurd leveren. Hun keuze is in elk geval sterk persoonsgeboden. De professionele journalist zal dan ook de taak krijgen nieuws te belichten dat bij de burgerjournalist niet aan bod komt en toch de moeite waard is.

Bovendien zal er een onoverzichtelijke zee van informatie ontstaan. De professionele journalist moet daarin orde gaan aanbrengen. Door die orde ontstaat er ook evenwicht tussen de sterk uiteenlopende berichten. Een derde taak zal het zijn om journalistiek onderzoek te doen. Goed onderzoek want daarvoor hebben de burgerjournalisten geen tijd of mogelijkheden.

Toch is dat van belang om niet steeds verder te vervallen in een samenleving die voortdurend voortdobbert op hypes. Kortom, ook in 2018 zal er voor de professionele journalist nog volop werk zijn.

Tot berichtens,

Kaj Elhorst

Http://kajman.wordpress.com

Service

www.tudelft.nl/live/pagina.jsp?id=9c15cb8b-397e-4fbc-9241-5127f338fe2f&lang=nl

www.wrr.nl/content.jsp?objectid=2660

www.cos-toekomstverkenningen.nl/doc/2002/toekondzoekomgevbel3

www.hsleiden.nl/stories/storyReader$942 

www.rensvandeberg.com/?p=240

Nee, er komt geen voorbeeld van het inspraakproces. Ik ga niet putten uit de lange reeks van inspraakprocessen die ik heb bijgewoond. Voor het proces is een aantal algemeen geldende uitgangspunten van belang.

Heel vaak hoor je zeggen dat de overheid de burger niet serieus neemt of dat er niet geluisterd is. Zeker is dat een inspraakproces uiterste zorgvuldigheid vereist op het gebied van het normale burgerfatsoen. Daar gaat het nog al eens mis. Partijen in het inspraakproces lichten elkaar bijvoorbeeld onvoldoende in over kleinere of grotere besluiten of wensen. Vooral als die interactie niet tijdig plaatsheeft ( nu is het helaas te laat) dan kan het tot ergernisen en blijvende verwijdering leiden.

Belangrijk daarbij is ook dat beide partijen bij elkaar geregeld vragen naar de stand van zaken. Een “radiostilte” hoeft niet te betekenen dat er niets gebeurt en dus is er alle reden om eens navraag te doen. Ja zeker, zowel bij de overheid als bij de burgers wordt er veel gevraagd van de bereidheid om initiatief te tonen. De partijen die betrokken zij bij een inspraakproces behoren samen te werken als een projectgroep, als onderdeel van één en dezelfde organisatie. Dat de overheid daarbij geregeld waardering laat horen voor het werk van de vrijwilligers die namens de omwonenden optreden, spreekt voor zichzelf.

Het proces heeft ook nog andere kanten, maar voorlopig,

Tot overlegs,

Kaj Elhorst

Http://kajman.wordpress.com

Service

www.carrieretijger.nl/functioneren/professionele-eigenschappen/initiatief

www.initiatiefzoektnemer.nl

www.eigeninitiatiefmodel.nl

www.amsterdam.nl

www.rotterdam.nl

www.overtargetinggesproken.com

www.personeelslog.nl/2007/01/29/ict-initiatief-maakt-van-autisten-software-testers

Multiple choice dus. Vier modellen dus die als resultaat kunnen dienen. Vier modellen die houvast geven en die alle deelnemers zekerheid geven over de reikwijdte van de inspraak. Dat is belangrijk want mensen die denken dat alles mogelijk is, zullen later altijd ontevreden zijn. Bij de inspraak is het goed te bedenken dat de gemeente in beginsel de sterkste partij is. Zij heeft immers het definitieve recht tot beslissien in de gemeenteraad. Dat is een voordeel waartegen de gekozen vier of vijf eindresultaten een goed evenwicht bieden. Meer dan vijf mogen het er niet zijn omdat de zaak dan veel te onoverzichtelijk wordt en gaat lijken op een situatie waarbij alles mogelijk is.

Bij de voorbereiding hoort ook de keuze van de inspraakmethode. Is er sprake van een door de bewoners gekozen groep van vertegenwoordigers (wijkraad), een groep van mensen die zich hebben aangemeld (klankbordgroep) of kan iedereen naar believen op elke bijeenkomst komen opdraven? Al deze drie varianten hebben voor- en nadelen.

De wijk- of buurtraad  bestaat weliswaar uit gekozen vertegenwoordigers (per project of min of meer permanent) maar heeft de neiging tot kaasstolpvorming. Dat betekent dat ze teveel verweven kan raken met het ambtelijk en bestuurlijk apparaat van de gemeente. Het voordeel is de democratische wijze waarop ze tot stand is gekomen en die geeft haar ook een zekere legitimiteit. Bovendien kan aan een wijk- of buurtraad een afgegrensd mandaat worden meegegeven. Dat schept duidelijkheid.

Een klankbordgroep mist de legitimatie van de democratische basis maar bestaat uit een beperkt aantal mensen die zich in elk geval betrokken voelen bij het onderwerp. De groep zal in samenspraak met de gemeente een mandaat of opdracht krijgen die helder moet worden omschreven. Daaronder valt in elk geval de verplichting om contact te onderhouden met de overige omwonenden. De klankbordgroep moet evenals de gemeente verantwoording afleggen van het overleg en de uitkomsten daarvan. Zeinder gauw dan een wijk- of buurtraad verweven raken met het gemeentelijk apparaat.

Ten slotte zijn er de inloopbijeenkomsten waar iedereen naar believen binnen kan komen. Die zijn alleen in een heel aanvankelijke fase te adviseren. Bovendien zijn ze bruikbaar als informatiemethode voor gemeente, buurt- of wijkraad of klankbordgroep. gedurende zo’n bijeenkomst kan alleen worden ingesproken via de leden van het inspraakorgaan, niet rechtstreeks.

We hebben nu drie, of eigenlijk twee, modellen voor de organisatie en één model voor het resultaat, het multiple choice model. De inspraak kan beginnen.

Tot insprekens,

Kaj Elhorst’

Http://kajman.wordpress.com

Service

www.leren.nl/cursus/management/projectmanagement/stuurgroep-en-klankbordgroep

www.deachtkernen.blog.com

www.davidgeens.be/2007/4/25/verslagen-klankbordgroep-schipdonkkanaal

www.inloopavond.nl

www.gemeentewestland.nl/smartsite28085

www.amsterdam.nl

www.roterdam.nl

www.denhaag.nl

www.utrecht.nl

www.biza.nl

Hoe zit dat nou eigenlijk met die inspraak. Willen de “burgers” van dit land eigenlijk wel inspraak hebben? Dat is nog maar helemaal de vraag. Voor het overgrote deel willen mensen vooral met rust gelaten worden en dat is altijd al zo geweest. In het verleden waren mensen via hun zuil politiek betrokken bij de gang vanzaken. het waren de voormannen die daadwerkelijk de politiek maakten. Schaepman, Kuyper. Groen van Prinsterer. Thorbecke, Troelstra, Drees, noem ze maar op. De mensen waren eigenlijk niet geïnteresseerd in de politiek maar wel in hun eigen welvaren.

Daaraan is niets veranderd maar er zijn geen zuilen meer en daarom hebbenw e nu de inspraak. Inspraak is een moeilijke manier om iets eenvoudigs op te lossen en daarom is het zaak het hele verschijnsel eens goed te belichten. Kort en goed bestaat inspraak uit drie fasen: voorbereiding, het proces en het resultaat. Hier gaan we alleen in op de voorbereiding.

Het probleem met inspraak is dat volwassen mensen die mogen inspreken te vergelijken zijn met kinderen die een bodemloze snoeppot vinden. Hun begeert krijgt de overhand al willen uinstaties en individuen ons wel eens anders doen geloven. Dat komt mede doordat inspraak teveel als een open vraag wordt gezien. Alles lijkt mogelijk. en dat is niet goed.

Inspraak behoort het karakter te hebben van een multiple choice vraag, zo is mij in mijn journalistieke loopbaan gebleken. Van te voren moet duidelijk zijn welke alternatieven de inspraak ten gevolge kan hebben. Dat kunnen er maximaal vier of vijf zijn waarvan de gemeente er één mag invullen. De rest gebeurt door de omwonenden. Omwonenden hebben overigens wel meer recht op hun omgeving dan andere burgers maar toch is die beperkt (we houden het hier even bij een project op het gebied van ruimtelijke ordening). Omwonenden hebben direct met hun omgeving te maken maar hun invloed kan niet meer dan beperkt zijn. Zij kunnen namelijk in de loop van de tijd andere ideeën of behoeften krijgen, verhuizen, doodgaan en noem maar op. Hun inzichten van vandaag kunnen dus onmogelijk allesbepalend zijn.

Het mooiste voorbeeld dat ik daarvan heb meegemaakt, had te maken met een geluidsscherm. langs de snelweg bij Utrecht.  Tachtig procent van de aanwonenden was ervoor maar…nog voor het geluidsscherm helemaal klaar was, was de stemming omgeslagen. Zestig procent van de aanwonenden wilde weer van het scherm af omdat ze liever op een snelweg uitkeken dan op een scherm. 

Samen met de omwonenden stelt de gemeente dus vier of vijf resultaten van het proces vast. Welke van deze er uiteindelijk uit komt rollen, dat moet blijken maar alle deelnemers hebben van meet af aan houvast. We komen er gauw weer op terug.

Tot schrijfs.

Kaj Elhorst

Http://kajman.wordpress.com

Service

www.haarlemsdagblad.nl/…/haarlemeo/article3606123.ece/Liberalen_in_Bloemendaal_bekvechten_en_gaan_uiteen

www.inspraakpunt.nl/inspraak_nieuwe_stijl

www.molblog.nl/online/7182

www.biza.nl

www.amsterdam.nl

www.rotterdam.nl

www.denhaag.nl

www.utrecht.nl

www.ms.wordpress.com/tag/inspraak

“Inspraak zonder inzicht leidt tot uitspraak zonder uitzicht”. Het is een oud gezegde dat volgens mij in de zestiger jaren van de vorige eeuw is ontstaan. Het is ook nog steeds even waar als een zwart-wit gevlekte koe, zoals afgelopen donderdagavond tijdens de vergadering van de raadscommissie maar weer eens bleek.

Twee dames kwamen inspreken. De één gebruikte haar hele vijf minuten om het college uit te schelden. De ander interrumpeerde later op de avond vanaf de tribune de wethouder terwijl die aan zijn antwoord bezig was. Er kwam niets dan gescheld en verwijten uit. 

De beide dames hadden deel uitgemaakt van een uitgebreid inspraakproces rond een nieuw te bouwen woonwijk en voelden zich in de kou gezet. Toegegeven, de gemeente heeft in het communicatieproces nogal wat steken laten vallen. De ergste steek was dat de omwonenden van de nieuwe wijk aan het begin van de inspraak veel teveel invloed was voorgespiegeld. Achteraf werd dat niet waar en dat leidde tot ergernis. ik kan het me voorstellen. Een reden tot bekvechten in de raadszaal lijkt het me echter niet omdat daarmee niemands sympathie voor het eigen standpunt wordt verkregen. Ook niet van de pers. De journalisten wendden zich in een persoonlijke afkeer af van het gescheld. Niet objectief maar eveneens begrijpelijk. 

Inspraakprocessen zijn moeilijk te beheersen. Ik heb daarover wel eens het één en ander gepubliceerd maar over het algemeen vatten ook communicatiespecialisten zo’n proces veel te simpel op. Het gaat er bij een inspraakproces niet om negatieve reacties te vermijden maar om ze in te dammen. Vermijden kan namelijk niet. Er blijft altijd een groep over die zich tekort gedaan voelt. Het is zaak de invloed van die groep zo klein mogelijk te maken.

Vanzelfsprekend is dat problematischer naarmate het project waarop inspraak wordt toegepast groter en gecompliceerder is of dichter bij de bewoonde wereld ligt. In de komende tijd zal ik aan het onderwrp meer aandacht gaan besteden op dit blog.

Tot sprekens,

Kaj Elhorst

Http://kajman.wordpress,com

Service

www.haarlemsdagblad.nl/…/haarlemeo/article3606123.ece/Liberalen_in_Bloemendaal_bekvechten_en_gaan_uiteen

 www.ad.nl/rotterdam/oost/2323959/Sedney_wil_einde_aan_bekvechten_in_deelraad

www.inspraakpunt.nl/inspraak_nieuwe_stijl

www.molblog.nl/online/7182

www.biza.nl

www.amsterdam.nl

www.rotterdam.nl

www.denhaag.nl

www.utrecht.nl

www.ms.wordpress.com/tag/inspraak

Bij journalistiek hoort onderzoek, dat kan naar zaken in het verleden zijn maar ook heden of zelfs toekomst. Hoe dan ook, vanmiddag had ik een prachtig gesprek over een onderzoek naar een zaak die in het verleden speelde. Een controversiële maar daardoor ook prachtige zaak. iedereeen zal begrijpen dat ik het onderwerp nog even voor me houd omdat ik niemand wil verlokken tot handelingen die door de wet niet zijn toegstaan.

Wat ik er zo pachtig aan vind, dat is het onbekende terrein waarin ik me ga storten. Ik ken de “Umwelt” van het verhaal maar niet de kwintessens en dat maakt het haast tot een erotische trip. Het zoeken, spitten, vinden en straks het leggen van verbanden, ik kan er nu al van smullen.

Hoewel ik ook wel eens een roman schrijf, zal het werk in dit geval er toch echt anders uitzien. Het gaat om een zaak die werkelijk in het verleden heeft gespeeld, nog niet eens zolang geleden maar net lang genoeg om velen straks met verwondering te laten genieten. Ik hoop op een prachtig boek dat overigens nog vele andere mogelijkhden in zich houdt maar daarover ga ik voorlopig nog niet dromen. 

Tot lezens,

Kaj Elhorst

www.villamedia.nl

www.archief.nl

www.cbg.nl

www.musea.nl